Clopidogrel (Plavix)

Clopidogrel (Plavix), antitrombositer ilaçlar arasında yer alır ve kan pıhtılaşmasına neden olan trombosit kümeleşmesini (trombüs) engelleyerek etkisini gösterir. Kalp krizi ve felç gibi klinik tablolara neden olarak ölümlere yol açan damarlardaki trombüs oluşumunun önüne geçilebilmesi için aterskleroz (damar sertliği) varlığı, kalp krizi ve inme öyküsü ile periferik damar hastalığı bulunan hastalarda sıklıkla clopidogrel  kullanılmaktadır.

Clopidogrel kullanan olgularda CYP2C19 genotipinin önemi yapılan bir çok çalışma ile ortaya konmuştur. Toplumdaki "CYP2C19 normal  metabolizör" kişilerin oranları populasyonlara göre değişmekle birlikte %40-75 arasındadır. Diğer bireylerde ise zayıf metabolizör veya orta metabolizör fenotip gözlenmektedir. CYP2C19 için zayıf metabolizer kişilerde clopidogrel kullanımı sonrasında inme, enfarktüs (kalp krizi) ve ölüm gibi ciddi yan etkilerin görülme riski normal metabolizör kişilere göre yaklaşık 3,5 kat yüksek bulunmuştur. Toplumda, zayıf metabolizör veya orta metabolizör kişi oranının yüksek olması ve clopidogrel kullanımına bağlı ortaya çıkan yan etkilerin ağırlığı nedeniyle ilaç kullanımı öncesi CYP2C19 genotipinin ortaya konması çok önemlidir.

CYPC19 geni 10. kromozomun uzun kolu (10q24) üzerinde yer alır ve 9 ekzondan oluşur. CYP2C19 allelinde klinik olarak önemi ortaya konmuş 10 farklı varyant mevcuttur. Bunlar CYP2C19 gen bölgesi içinde bulunan varyantların %98’den fazlasını içine alır. CYP2C19 genin aktif alleli (wild tip) CYP2C19*1 olarak adlandırılmıştır. Homozigot wild tip kişiler normal bir metabolizer fenotipe (NM) sahipler.

En yaygın görülen zayıf metabolizer fenotipleri CYP2C19*2 ve CYP2C19*3 olarak tespit edilmiştir. Düşük metabolizma ile ilişkili diğer alleller CYP2C19*4, *5, *6, *7, *8, *9, *10 ve *11 olup genel populasyonda daha az görülmektedir.

CYP2C19 genotipi ve klinik etkisi 

 CYP2C19 varyantları

Genotip

Enzim düzeyine etkisi

Doz arttırımı

 Normal

*1/*1

-

-

0

 Heterozigot *2

*1/*2

inaktif

24-36

0

 Homozigot *2

*2/*2

inaktif

3-21

2 kat

 Heterozigot *3

*1/*3

inaktif

24-36

0

 Homozigot *3

*3/*3

inaktif

3-21

2 kat

 Kompaund heterozigot

*2/*3

inaktif

3-21

2 kat

 

İlaç doz ayarlaması için tıklayınız.