EGFR DNA Testi

Akciğer kanserleri, kadın ve erkeklerde en sık ölüm nedenidir. Bunlar içerisinde yer alan Non-Small Cell Akciğer Kanseri (NSCLC) en sık gözlenen kanserlerden birisidir. Genellikle; tümörün cerrahi olarak çıkartılması, radyoterapi ve/veya kemoterapi ile tedavi edilirler.

Tedaviye yanıt vermeyen NSCLC olgularının bir kısmında (%10-15), erlotinib (Tarceva) veya gefitinib (Iressa) kullanımının etkili olduğu gözlenmiştir. Hastalarda; tümör dokusu EGFR gen mutasyonları ile TKI ilaçlara yanıt verme arasında korelasyon bulunduğu saptanmıştır. Bu nedenle; EGFR mutasyonlarına sahip kişilerde Anti-EGFR tedavilerinin uygulanması önerilmektedir.

Anti-EGFR tedavileri

Tirozin kinaz inhibitörleri (TKIs)

Monoklonal antikorlar

  • Erlotinib (Tarceva)
  • Cetuximab (Erbitux)
  • Gefitinib (Iressa)
  • Panitumumab (Vectibix)

EGFR geni, 7. kromozomun kısa kolu (7p12) üzerinde yer alır ve 28 ekzondan oluşur. Somatik mutasyonlar sıklıkla EGFR geni tirozin kinaz domaini (ekzon 18-24) içerisinde yer alan 18, 19, 20 ve 21. ekzonlarda saptanmakta olup en sık ekzon 19 (%46-50), 21 (%40-42), 20 (%6-7), 18 (%4-6) ve nadiren de ekzon 22'de gözlenmektedir.

Olgularda ekzon 18-21 bölgelerinde farklı mutasyon tipleri saptanmaktadır. Bu mutasyon tiplerininin %51'i nokta mutasyon, %38'i mikrodelesyon, %8'i mikrodelesyon + insersiyon ve %2'si mikroinsersiyonlar şeklindedir.


EGFR mutasyonlarının ekzonlara göre dağılımı

Ekzon 18

Ekzon 19

Ekzon 20

Ekzon 21

%46-50
%40-42
%6-7
%4-6

Hastaların yaklaşık %50'sinde bu 4 ekzonu içeren bölgede delesyon ve insersiyonlar gözlenir. Olgularda en sık gözlenen ikinci mutasyon ise 21. ekzonda görülen L858R mutasyonu olup %34 oranında saptanır. Daha az sıklıkta saptanan mutasyonlar ise G719, L861 ve T790'dir.

Birçok EGFR mutasyonunun aksine ekzon 20'de saptanan ve NSCLC olgularının yaklaşık %5'inde gözlenen küçük insersiyonlar ve duplikasyonlar (D770_N771, ins NPG, ins SVQ, insG ve N771T) TKIs tedavilerine karşı rezistansla karakterizedir. Yine; 19. ekzondaki L747S ve D761Y mutasyonları ile 20. ekzondaki T790M ve 21. ekzondaki T854A mutasyonları rezistans gelişmesine neden olur.

Bazı hastalarda, G719C gibi ilaç sensitif mutasyonlar ile birlikte aynı anda ikinci bir mutasyon daha bulunabilir. İkinci mutasyonun E709A gibi drug rezistans mutasyon olması durumunda bu hastaların TKIs tedavilerine verdikleri yanıt azalmaktadır. Ayrıca, EGFR mutasyonlarına PIK3CA, PTEN ve IGF1R gen mutasyonlarından birisinin eşlik etmesi durumunda da rezistans gelişebilmektedir.

EGFR mutasyonları ve TKIs tedavisi

 Ekzon

 TKIs rezistans

 TKIs sensitif

 Ekzon 18

-
G719X

 Ekzon 19

L747 ve D761Y
LREA delesyonu

 Ekzon 20

T790M
-

 Ekzon 21

T854A
L858R ve L861Q

Araştırmalarda NSCLC'nin yanı sıra baş ve boyun tümörleri gibi diğer bazı kanser türlerinde de somatik EGFR mutasyonları gösterilmiştir.