İlaç Farmakogenetiği

Genetik yapılarda meydana gelen değişimlerin tanımlanması, gerekli stratejilerin uygulanabilmesi ve tedavi sağlayıcı yöntemlerin geliştirilebilmesi için önemlidir. Yapılan araştırmalarda; tedavi amaçlı kullanılan ilaçların vücuttan uzaklaştırılmasında etkili olan enzimlerin regülasyonunu sağlayan genetik bölgelerin varlığı ortaya konmuştur. Ayrıca, genetik değişimlerin kanser tedavisi için kullanılacak ilaçların belirlenmesindeki etkin rolü kanıtlanmıştır.

Farmakogenetik; kişilerin genetik yapılarında varolan varyasyonlar nedeni ile ilaçlara karşı verdikleri yanıtlardaki değişiklikleri inceler. İlaçların metabolize edilmesinde rol alan olan veya mekanizmanın işlemesinde etkin olan genetik yapılardaki farklılıklar bazı kişilerde ilacın yararlılığını ve/veya zararlı etkilerini etkileyebilmektedir. Günümüzde uygulanmakta olan genetik testler ile ilaç sensitiviteleri ve kanser hastalarındaki etkin tedaviler önceden belirlenebilmektedir.

Tedavi amacıyla çok sık tercih edilen warfarin (Kumadin), klopidogrel (Plavix) ve antipsikotik ilacların kullanılmasından önce yapılan genetik testlerle ilaç sensitiviteleri önceden belirlenebilmektedir. Toksite oluşturacağı saptanan ilaçlar için doz ayarlamaları yapılarak veya alternatif ilaçlar tercih edilerek hastaların istenmeyen yan etkilerden korunması sağlanabilmektedir.