CYP1A2

CYP1A2; clozapine, imipramine, caffeine, fluvoxamine, paracetamol, phenacetin, theophylline ve tacrine gibi sık kullanılan ilaçların metabolizmasında önemli bir rol oynar. Ayrıca, çeşitli aromatik aminleri aktive eder ve dolayısıyla kimyasal karsinogeneziste anahtar enzim olarak görev yapar.

CYP1A2 için üç farklı fenotip tanımlanmıştır.

  • Normal indüksiyon. Bir indükleyici varlığında metabolik aktivite indüksiyonu için normali temsil eder. Normal indüksiyon fenotipi ile uyumlu genotipler iki CYP1A2*1A alelleri içerir.
  • Azalmış indüksiyon. Bir indükleyici varlığında normalden düşük seviyede olan indüksiyonu temsil eder. Azalmış indüksiyon fenotipi ile uyumlu genotipler bir veya iki CYP1A2*1C alelleri ile olanlardır.
  • Hiperindüksiyon. Bir indükleyici varlığında normalden yüksek seviyede olan indüksiyonu ifade eder. Bu tür hastalarda normal indüksiyon fenotipine sahip olanlara göre indüksiyon yaklaşık % 40 daha yüksek olabilir. Hiperindüksiyon fenotipi ile uyumlu genotipler bir veya iki CYP1A2* 1F alellerini içerir. Bu fenotipe sahip olan hastalar, bir indükleyici varlığında ilaç metabolizması normaldan daha yüksek olduğundan dolayı daha yüksek CYP1A2 substrat dozuna ihtiyaç duyabilirler.

CYP1A2 Genotipi ve Doz Ayarlaması


Genetik faktörler, çevresel faktörler ve ilaç-ilaç etkileşimlerden dolayı CYP1A2’nin metabolik aktivitesinde belirgin varyasyonlar mevcuttur. CYP1A2; hem indüklenebilir hem de birçok ilaç ve gıda-ilaç etkileşimleri tarafından "açık ya da kapalı" inhibe olabilir.

  • Normal indüksiyona sahip hastalarda standart doz
  • Azalmış indüksiyona sahip hastalarda doz azaltımı
  • Hiperindüksiyona sahip hastalarda doz arttırımı önerilir.

Sigara, CYP1A2’yi indükleyebilir. CYP1A2 aktivite seviyelerindeki farklılık, artmış veya azaltılmış kapasitede substratların etkileştirmesini meydana getirebilir. Örneğin, florokinolonlar CYP1A2 aracılıyla metabolize edilir ve enzimi inhibe edebilirler. Bu, merkezi sinir sisteminde yan etkilere ve kalp stimülasyonuna neden olup teofilin ve kafein gibi eşlik eden ilaç tedavilerinin metabolizmasını önleyebilir.  Aksine; sigara, 1A2 substratlarının gelişmiş metabolizmasına ve alt terapötik yanıt olasılığına bağlı olarak CYP1A2'yi indükleyebilir.

CYP1A2 substratlarının dozu ağır sigara bırakma sırasında hemen azaltılmalıdır. Terapötik ilaç izlemi eşliğinde sigarayı bırakma sürecinin dördüncü gününe kadar yaklaşık %10 oranında adım adım olarak günlük doz azaltılması önerilmektedir.

 

CYP1A2 ile metabolize edilen ilaçlar*

 Acetominophen

 Fluphenazine

 Naproxen

 Tamoxifen

 Amitriptyline

 Flutamide

 Olanzapine

 Theophylline

 Caffeine

 Fluvoxamine

 Ondansetron

 Thioridazine

 Chlordiazepoxide

 Frovatriptan

 Perphenazine

 Thiothixene

 Chloropromazine

 Gregafloxacin

 Phenacetin

 Toremifrene

 Clomipramine

 Haloperidol

 Propafenone

 Trifluoperazine

 Clozapine

 Imipramine

 Propanolol

 Verapamil

 Cyclobenzaprine

 Melatonin

 Riluzole

 Ziprasidone

 Dacarbazine

 Mesoridazine

 Ropinirole

 Zolmitriptan

 Diazepam

 Mexiletine

 Ropivacaine

 Zolpidem

 Duloxetine

 Mibefradil

 R-warfarin

 

 Estrogens

 Mirtazapine

 Tacrine

 

*Substratlar ifadesi, CYP2C19 vasıtasıyla aktifleştirilen veya etkisiz hale getirilen ilaçlar anlamına gelir.

 

CYP1A2 inhibitörleri*

 Anastrozole

 Grapefruit juice

 Norfloxacin

 Ropinirole

 Caffeine

 Grepafloxacin

 Ofloxacin

 Sparfloxacin

 Cimetidine

 Isoniazid

 Oral contraceptives

 Tacrine

 Ciprofloxacin

 Lidocaine

 Perphenazine

 Ticlopidine

 Enoxacin

 Lomeflozacin

 Phenacetin

 Verapamil

 Fluphenazine

 Mexiletine

 Propafenone

 Zafirlukast

 Flutamide

 Mibefradil

 Ranitidine

 

 Fluvoxamine

 Nelfinavir

 Rifampin

 

*İnhibitör ifadesi, CYP2C19 vasıtasıyla ilaçların işleme kabiliyetini azaltan ilaçlar anlamına gelir. Başka ilaçlar ile birlikte verilmesi, ilaçların belirtilen metabolik yol vasıtasıyla metabolize edilme oranını düşürecektir ve bu da toksisite olasılığını arttıracaktır.

CYP1A2 indükleyicileri*

 Broccoli

 Cauliflower

 Esomeprazole

 Omeprazole

 Brussel spouts

 Charbroiled foods

 Griseifulvin

 Phenobarbital

 Cabbage

 Chronic smoking

 Insulin

 phenytoin

 Caffeine

 Clarithromycin

 Lansoprazole

 Rifampin

 Carbamazepine

 Erythromycin

 Moricizine

 Ritonavir

*Bir yolun aktivitesini arttıran ilaçları ifade eder. Başka ilaçlar ile birlikte verilmesi, belirtilen yol vasıtasıyla gerçekleşen metabolize edilmiş ilaç ekskresyon oranını arttırır ve bu da ilacın etkinliğini azaltır.