JAK2 DNA Testi

Kronik myeloproliferatif neoplaziler (MPNs), klonal hemapoetik kök hücre malignensileri olup bir veya birkaç myeloid serinin klonal proliferasyonu ve hemapoetik progenitörlerin sitokinlere aşırı duyarlılığı ile karakterizedir. Hastalarda trombotik ve hemorajik komplikasyonların yanı sıra lösemiye (AML) dönüşüm gözlenebilir. Kronik myeloproliferatif neoplaziler; kronik myeloid lösemi (KML) ile BCR/ABL negatif MPNs olarak adlandrılan polisitemia vera (PV), esansiyel trombositemi (ET) ve idiopatik myelofibrozis (MF) olmak üzere dört klinik tabloyu içine alır. Birçok olguda;  JAK2 geninin 617. kodonunda nokta mutasyon (V617F) gözlenir. V617F mutasyonu; hastalarda klinik tanı, tedavinin izlemi ve hastalık relapsının saptanmasında kullanılır.

Janus Kinaz 2 (JAK2), büyüme faktörü reseptör sinyaline aracılık eden sitoplazmik bir tirozin kinaz olup hematopoetik büyüme faktörlerinin kan hücreleri üzerindeki etkisini düzenler. JAK2 geni, 9. kromozomun kısa kolu (9p24.1) üzerinde yer alır ve 25 ekzondan oluşur. Kronik myeloproliferatif hastalıklarda gözlenen en önemli mutasyon ise V617F'dir. Hastalarda daha nadir olmakla birlikte 12. ekzonda da mutasyonlar saptanmıştır. JAK2 V617F mutasyonu, 2343. nükleotidde gözlenen G>T değişimi sonrasında meydana gelir. Mutasyon sonrasında otoinhibitör kontrol kaybına bağlı JAK2 tirozin kinaz aktivasyonu gözlenir. Bu da eritropoetin tarafından indüklenen hücre sinyalinin hiperaktivasyonuna neden olur.

jAK2 mutasyonları PV, ET ve MF olgularında değişik oranlarda saptanır. En sık PV olgularında gözlenmekte olup bu oran %65–97 arasında değişmektedir. ET hastalarında %23–57, MF hastalarında ise %35–57 oranında tanımlanmıştır. Ayrıca; myelodisplastik sendrom, kronik myelomonositik lösemi ve diğer atipik kronik myeloid hastalarda %3-5 oranında saptanmaktadır. V617F mutasyonu; BCR/ABL negatif MPNs (PV, ET ve MF) hastalarını reaktif hematopoetik hastalıklardan ayırt etmede kullanılan eşsiz bir markerdır. Hastalarda tedavinin izlemi ve relapsın saptanması için de kullanılır.

 Somatik JAK2 ve MPL mutasyonlarının frekansı

 Hastalık

 JAK2 V617F (%)

JAK2 ekzon 12 (%)

MPL W515L (%)

 Polisitemia vera (PV)

65-97
2-4 -

 Esansiyel trombositemi (ET)

23-57 - 3-4

 İdiopatik myelofibrozis (MF)

35-57 - 4-8

 Diğer

3-5 - -